Rozważania do czytań mszalnych
3. Niedziela Zwykła, rok A
| Pierwsze czytanie: Iz 8,23b - 9,3 Drugie czytanie: 1 Kor 1,10-13.17 Ewangelia: Mt 4,12-23 |
W 3. Niedzielę Okresu Zwykłego kontynuujemy naszą podróż z Ewangelią według św. Mateusza. Dzisiaj usłyszeliśmy o tym, jak po aresztowaniu Jana Chrzciciela, Jezus rozpoczął swoją posługę.
Warto zwrócić uwagę na fakt, że chociaż tekst mówi o różnych osobach, to jednak Jezus pozostaje głównym bohaterem tej ewangelicznej narracji. Widzimy Jezusa jak po osiedleniu się w Kafarnaum zaprasza ludzi do radykalnej odnowy (kontynuacja orędzia Jana Chrzciciela) i otwarcia się na nową rzeczywistość, której początek On sam stanowi. Dlatego wybiera Piotra i Andrzeja oraz Jana i Jakuba (Andrzej i Jan byli uczniami Jana Chrzciciela), by poszli za Nim, nauczyli się żyć zgodnie z Jego nauką i oddali się całkowicie (zostawili sieci i poszli za Nim … zostawili łódź i ojca i poszli za Nim) głoszeniu Ewangelii słowami i swoimi czynami.
Kafarnaum w Galilei, w Zebulunie i Naftalim
Gdy Jezus rozpoczyna swoją posługę, przeprowadza się z Nazaretu, swojej rodzinnej wioski, do oddalonego o 35 km, położonego nad brzegiem Jeziora Galilejskiego, miasteczka Kafarnaum. Było to miasto rybackie i ważny ośrodek kulturowo-religijny nie tylko dla Żydów, ale dla wszystkich ludzi zamieszkujących ten region. Należało do północnej część Ziemi Obiecanej zamieszkanej przez dziesięć pokoleń Izraela. Dwa plemiona Izraela - Zebulon i Naftali (Joz 19,10-16; 32-40) - zamieszkiwały tereny przygraniczne Królestwa Izraela (nazywane też Samarią od nazwy stolicy tego królestwa). Izajasz nazywa tę część Królestwa „krainą cienia śmierci”. Prorok nazywa tak te tereny, ponieważ leżąc na północnej granicy Izraela, były one zawsze pierwszymi regionami atakowanymi przez głównych wrogów Izraela: Asyryjczyków i Babilończyków. Asyryjczycy po raz pierwszy zaanektowali te dwa regiony w 734 p.n.e. A następnie po pokonaniu reszty plemion, które tworzyły Północne Królestwa Izraela (Samarię), uprowadzili wszystkich Żydów tego królestwa w niewolę około 722 p.n.e., pozostawiając na tych terenach tylko ludzi nie wykształconych i nie dbających o dokładne przestrzeganie Prawa Mojżeszowego. Z tego powodu Żydzi żyjący w Południowym Królestwie Judei uważali ludy żyjące na północy za nieczyste, żyjące w niewoli nie tylko politycznej, ale i duchowej ciemności.
To właśnie z tej krainy ciemności Jezus rozpoczyna swoją misję. Mateusz pokazuje, że właśnie dla takich pogardzonych ludzi, dla 'zagubionych owiec Izraela' (Mt 10,6; 15,24), nastał nowy czas z Jezusem.
Jest też inny powód, dla którego Jezus zaczyna głosić Królestwo Boże od Galilei. W przeciwieństwie do swoich braci i sióstr na południu, region Galilei nie miał tak bardzo zakorzenionego nauczania Faryzeuszy i Uczonych w Prawie. Dlatego ludzie tam mieszkający byli bardziej otwarci na nowe idee niż. ci z Judy, południowej części Królestwa. Lud Judy miał długoletnią tradycję ortodoksyjnych królów stojących na straży Prawa i Świątyni. Świadomość bycia „sercem” judaizmu sprawiała, że jego mieszkańcy nie byli tak otwarci na nowe wyzwania religijne jak ludy byłego Królestwa Północnego.
Tak jak ludzie w Jerozolimie gardzili Galilejczykami jako poganami, tak i my często kategoryzujemy ludzi i uważamy za złych i niegodnych odkupienia. Na przykład zdarza się nam patrzeć na ludzi biedniejszych od nas lub „niewiadomego pochodzenia” jak na kogoś, kto nie jest odpowiednim człowiekiem, z którym chcielibyśmy mieć bliższy kontakt.
Jezus, powołując w dzisiejszej Ewangelii Galilejczyków, „ludzi żyjących w ciemności”, na Apostołów, chce nam powiedzieć, tże żadne fizyczne ani społeczne środowisko nie jest „zbyt ciemne”, by światło Boga nie mogło go przeniknąć. Misją Chrystusa i naszą misją jest przynosić światło wszystkim, którzy 'żyją w ciemności i cieniu śmierci' (Łk 1,79).
Ogłaszanie królestwa słowami i czynami
Dwukrotnie w swojej Ewangelii Mateusz krótko streszcza misję Jezusa jako „nauczanie w synagogach, głoszenie Dobrej Nowiny o Królestwie i uzdrawianie chorych” (Mt 4,23; 9,35). Jego uczniowie są wysyłani na tę samą misję: głosić przesłanie Królestwa i uzdrawiać (Mt 10,7). To, co Jezus-mistrz robi, to właśnie mają robić uczniowie!
Głoszenie i nauczanie odbywają się słowami, ale leczenie to jest znak konkretnego działania. W posłudze Jezusa słowa i czyny zawsze idą w parze. Jego słowa nadają znaczenia działaniu, a cuda potwierdzają treść Jego nauczania. Czy nasze działania zawsze są zgodne z naszym przekazem?
Pierwsze słowa Jezusa to pilne wezwanie do jego rodaków, by radykalnie zwrócili się ku Bogu, ponieważ nadszedł nowy czas. Co nowego dzieje się u nas w tym czasie? Pamiętajmy, że Bóg ukazuje się w naszej teraźniejszości jako źródło prawdziwego i wartościowego życia. To jest przesłanie Jezusa z dzisiejszej Ewangelii, która pokazuje nam Jezusa uzdrawiającego chorych na duszy i ciele przywracając im pełnię życia. Liczne uzdrowienia opisane w Ewangeliach są wyrazem Królestwa Bożego, które teraz pragnie „wtargnąć” w nasze życie. Pierwsi uczniowie Jezusa są wezwani, by być świadkami zarówno Jego potężnych słów, jak i potężnych czynów.
Dziś Jezus pokazuje nam Królestwo Boże poprzez swoje słowa i czyny, przez Biblię i Sakramenty. Czytając Ewangelie, słyszymy Jego słowa, widząc symboliczne działania sakramentów, doświadczamy Jego uzdrawiania i życia mocy.
Uczniowie Chrystusa dzisiaj są również wezwani do odpowiedzi na Jego zaproszenie do zaangażowania w nowe życie, które nam przynosi. Robienie tego słodkimi słowami otuchy to za mało. Będzie musiała być to widoczne w naszym konkretnym działaniu na rzecz sprawiedliwości i pokoju oraz wszystkiego, co przywróci innym życie, do którego Bóg ich powołuje.
Józef Mazur SVD